Home » SAVREMENA ISTORIJA, god. 1, br. 1 (2026) » Women on the Move. Gendered Dimensions of Migration in Socialist Yugoslavia

Women on the Move. Gendered Dimensions of Migration in Socialist Yugoslavia

Ivana Dobrivojević Tomić
Institute for Contemporary History, Belgrade, Republic of Serbia

PUN TEKST U PDF-U

god. 1, br. 1 (2026), str. 179-196
https://doi.org/10.29362/savremena.2026.1.dob.179-196

 

APSTRAKT/REZIME:

This paper examines the gendered dimensions of migration in socialist Yugoslavia, focusing on both internal migration during the four decades of socialism and temporary labor migration to Western European countries in the 1960s and 1970s. By integrating these perspectives, it highlights the experiences of Yugoslav women—an often overlooked aspect in existing historiography. The study aims to shed light on how these migrations affected women’s professional and personal lives. The research draws on sources from the Archives of Yugoslavia and the Archives of Serbia, as well as selected periodicals and relevant scholarly literature.

 

KLJUČNE REČI:
women, internal migration, external migration, Yugoslavia, Western Europe

 

REFERENCE:

  • Bilandžić, Dušan. Historija SFRJ. Glavni procesi 1918–85. Zagreb: Školska knjiga Zagreb, 1985.
  • Čalić, Mari Žanin. Istorija Jugoslavije u 20. veku. Beograd: Clio, 2013.
  • Dobrivojević Tomić, Ivana. „Uloga žena u migracionim kretanjima u socijalističkoj Jugoslaviji“. U: Seobe od Antike do danas – Migrations from the Antiquity to the Present Days. Urednici Snežana Vukadinović, Svetozar Boškov, Ifigenija Radulović, 417–429. Novi Sad: Centar za istorijska istraživanja Univerziteta u Novom Sadu, 2020.
  • Dobrivojević Tomić, Ivana. „Između nebrige i neznanja. Žene, seksualnost i reproduktivno zdravlje u socijalističkoj Jugoslaviji“. Glasnik Etnografskog instituta SANU, 2, (2019), 309–323.
  • Dobrivojević Tomić, Ivana. „Napori jugoslovenskih vlasti na seksualnom prosvećivanju radnica privremeno nastanjenih u zapadnoj Evropi 70–tih i početkom 80–tih godina 20. veka“. Tokovi istorije, 1, (2018), 81–100. https://doi.org/10.31212/tokovi.2018.1.dob.81-100
  • Dobrivojević, Ivana. „U potrazi za blagostanjem. Odlazak jugoslovenskih državljana na rad u zemlje zapadne Evrope 1960–1977”. Istorija 20. veka, 2, (2007), 89–100.
  • Dobrivojević, Ivana. Između ideologije i pop kulture. Život omladine u socijalističkoj Jugoslaviji. Istorija 20. veka, 1, (2010), 119–132.
  • Dobrivojević, Ivana. Planiranje porodice u socijalističkoj Jugoslaviji 1945–1974. Istorija 20. veka, 2, (2016), 83–98.
  • Dobrivojević, Ivana. Selo i grad. Transformacija agrarnog društva Srbije 1945–1955. Beograd: Institut za savremenu istoriju, 2013.
  • Dragišić, Petar. Zidari tuđe sreće. Beogradska štampa o ekonomskom emigriranju iz Jugoslavije u zapadnu Evropu krajem šezdesetih i početkom sedamdesetih godina. Beograd: INIS, 2019.
  • Frejka, Tomas. “Determinants of Family Formation and Childbearing during the Societal Transition in Central and Eastern Europe”. Demographic research, 19, (2008), 139–170. https://doi.org/10.4054/DemRes.2008.19.7
  • Gudac Dodić, Vera. „Karakteristike i neki aspekti položaja žena u Srbiji 1945–1955”. Tokovi istorije, 1–2, (2000), 69–82.
  • Halpern, Joel. “Farming as a way of Life. Yugoslav Peasant Attitudes”. In: Jerry F. Karcz, (ed.), Soviet and East European Agriculture, 356–381. Berkeley: University of California Press 1967. https://doi.org/10.1525/9780520314801-025
  • Ivanović, Vladimir. Geburtstag pišeš normalno. Jugoslovenski gastarbajteri u SR Nemačkoj i Austriji 1963–1973. Beograd: Institut za savremenu istoriju, 2012.
  • Kostić, Cvetko. Bor i okolina. Beograd: Savremena škola, 1962.
  • Kostić, Cvetko. Seljaci industrijski radnici. Beograd: Rad, 1955.
  • Le Normand, Brigitte. Citizens without Borders. Yugoslavia and its Migrant Workers in Western Europe. Toronto: University of Toronto Press, 2021. https://doi.org/10.3138/9781487536374
  • Mežnarić, Silva. „Jugoslavenska sociologija (vanjskih) migracija. Pokušaj sistematizacije“. Migracijske teme, 1, (1985), 77–96.
  • Morokvašić, Mirjana. „Žene iz Jugoslavije na radu u Evropi. Analitički okvir za tumačenje promena do kojih dolazi“. Sociološki pregled, 4, (1982), 21–33.
  • Premuž Đipalo, Vedrana. „Žene u doba socijalizma: Slučaj Dalmatinka“. Ethnologica Dalmatica, 23, (2016), 159–192.
  • Simić, Andrej. The Peasant Urbanities. A Study of Rural–Urban Mobility in Serbia. New York and London: Seminar Press, 1973.
  • Švob Melita, i Karmen Brčić. „Povratak migrantica“. Migracijske teme, 2, (1985), 15–21.
  • Vujović, Sreten. Ljudi i gradovi, Budva: Mediteran, 1990.
  • Woodward, Susan, L. “The Rights of Women: Ideology, Policy and Social Change in Yugoslavia“.  In: Women, State and Party in Eastern Europe. Editors Sharon L. Wolchik, Alfred G. Meyer, 234–256. Durham: Duke University, 1985.